FeNO (ang. Fractional exhaled Nitric Oxide) to nowoczesne, nieinwazyjne badanie czynnościowe układu oddechowego, które pozwala określić stężenie tlenku azotu w wydychanym powietrzu. Jest to parametr mający kluczowe znaczenie w diagnostyce astmy oskrzelowej, eozynofilowego zapalenia oskrzeli oraz alergicznego zapalenia układu oddechowego.
Wynik badania FeNO odzwierciedla stan zapalny toczący się w oskrzelach. Im wyższe stężenie tlenku azotu, tym większe prawdopodobieństwo, że proces zapalny jest aktywny. Pomiar FeNO pomaga skorelować zapotrzebowanie pacjenta na leki przeciwzapalne, w tym wziewne kortykosteroidy, i umożliwia lekarzowi precyzyjne dostosowanie terapii.
W przeciwieństwie do spirometrii, która ocenia objętość płuc i przepływ powietrza, FeNO koncentruje się na jakościowym aspekcie funkcjonowania układu oddechowego. Badanie to pozwala wcześnie wykryć zapalenie – jeszcze przed pojawieniem się zmian wentylacyjnych w badaniu spirometrycznym, co ma ogromne znaczenie w diagnostyce astmy i zapobieganiu jej napadom.
Badanie FeNO znajduje zastosowanie w diagnostyce i monitorowaniu wielu chorób układu oddechowego. Wykonuje się je m.in. u pacjentów z:
Badanie FeNO jest przydatne także w ocenie skuteczności leczenia przeciwzapalnego. Stężenie FeNO koreluje z liczbą eozynofili w drogach oddechowych, dlatego pomiar tlenku azotu pozwala przewidywać ryzyko zaostrzeń choroby i monitorować skuteczność terapii.
Badanie FeNO jest bezbolesne, szybkie i całkowicie bezpieczne. Pacjent w pozycji siedzącej wykonuje spokojny wdech i wydech przez ustnik z jednorazową głowicą wyposażoną w filtr antybakteryjny. Urządzenie mierzy stężenie tlenku azotu w powietrzu wydychanym, a wynik pojawia się natychmiast na ekranie.
Całe badanie trwa kilka minut. Nie wymaga wysiłku ani głębokich wdechów, dlatego może być wykonywane u dzieci, dorosłych i osób starszych. W odróżnieniu od metod stosowanych dawniej, takich jak płukanie oskrzeli w czasie bronchoskopii czy biopsja oskrzeli, FeNO jest badaniem całkowicie nieinwazyjnym i może być powtarzane wielokrotnie w rutynowej praktyce medycznej.
Przygotowanie do badania FeNO jest bardzo proste. Aby wynik był wiarygodny, należy na około godzinę przed badaniem powstrzymać się od spożywania pokarmów, picia napojów i palenia tytoniu. W tym samym czasie należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego, który może tymczasowo zmienić przepływ powietrza w drogach oddechowych.
Pacjent powinien poinformować personel o przyjmowanych lekach, szczególnie lekach przeciwzapalnych i rozkurczających oskrzela, a także o niedawno przebytych infekcjach.
Wynik badania FeNO odzwierciedla stopień stanu zapalnego w drogach oddechowych. U dzieci wartość prawidłowa wynosi do 20 ppb, a u dorosłych do 25 ppb. Wzrost powyżej 35 ppb u dzieci i 50 ppb u dorosłych świadczy o istotnym klinicznie zapaleniu typowym dla astmy alergicznej i eozynofilowego zapalenia oskrzeli.
Podwyższone stężenie FeNO może występować jeszcze przed pojawieniem się objawów klinicznych lub zmian w spirometrii płuc, dlatego badanie to jest wyjątkowo przydatne w monitorowaniu astmy i ocenie ryzyka zaostrzeń. Wysoki wynik wskazuje na konieczność intensyfikacji terapii, na przykład zwiększenia dawek leków przeciwzapalnych.
Niskie wartości tlenku azotu w wydychanym powietrzu, przy prawidłowych wynikach spirometrii i braku objawów, pozwalają bezpiecznie ograniczać leczenie i potwierdzają skuteczność terapii. Regularne monitorowanie wyników FeNO ułatwia kontrolę przebiegu choroby oraz zapobiega napadom choroby u pacjentów z astmą.
Zarówno FeNO, jak i spirometria badanie płuc, należą do badań czynnościowych układu oddechowego. Spirometria pozwala ocenić drożność dróg oddechowych, objętość płuc, pojemność życiową oraz szybkość przepływu powietrza. Badanie spirometryczne ma kluczowe znaczenie w rozpoznawaniu chorób, takich jak astma, zapalenie płuc czy przewlekła obturacyjna choroba płuc.
FeNO natomiast dostarcza informacji o stanie zapalnym w drogach oddechowych, pomagając ustalić, czy objawy pacjenta wynikają z reakcji zapalnej, czy z obturacji mechanicznej. Stężenie FeNO koreluje z nasileniem zapalenia i aktywnością choroby, dlatego pomiar FeNO jest dziś nieodłącznym elementem diagnostyki w alergologii i pulmonologii.
Połączenie wyników spirometrii i FeNO umożliwia kompleksową ocenę czynności układu oddechowego – zarówno mechaniki oddychania, jak i zapalenia w oskrzelach. Współczesne rekomendacje wskazują, że równoległe wykonywanie tych badań znacząco zwiększa skuteczność diagnostyki i ułatwia wczesne wykrywanie chorób płuc.
Badanie FeNO jest w pełni bezpieczne. Może być wykonywane u pacjentów w każdym wieku, także u dzieci i kobiet w ciąży. Nie ma przeciwwskazań bezwzględnych. Względne przeciwwskazania obejmują sytuacje, w których pacjent nie może prawidłowo współpracować, np. z powodu niepełnosprawności umysłowej, jest po świeżo przebytej operacji w obrębie klatki piersiowej lub jamy brzusznej, przeszedł udar mózgu, ma zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe czy nasilenie dolegliwości bólowych.
Badanie wykonuje się w warunkach ambulatoryjnych, a pacjent może natychmiast wrócić do codziennej aktywności. FeNO jest także badaniem zalecanym w rutynowej praktyce medycznej jako uzupełnienie klasycznej diagnostyki oddechowej.
Centrum Medyczne MediPark
Centrum Medyczne MediPark w Warszawie oferuje możliwość wykonania badania FeNO u dzieci i dorosłych. W naszej placówce wykorzystujemy nowoczesną aparaturę pomiarową, która pozwala na precyzyjną analizę tlenku azotu w wydychanym powietrzu.
Badanie wykonuje doświadczony personel medyczny, a interpretacja wyników odbywa się w oparciu o aktualne standardy alergologii i diagnostyki chorób układu oddechowego. W razie potrzeby możliwe jest także wykonanie dodatkowych badań, takich jak spirometria płuc, bodypletyzmografia, testy alergiczne czy diagnostyka dyskinezy rzęsek. Dzięki połączeniu nowoczesnej technologii i doświadczenia specjalistów MediPark zapewniamy pacjentom kompleksową opiekę, umożliwiając wczesne wykrywanie schorzeń i skuteczne monitorowanie leczenia.
FeNO to szybkie, precyzyjne i nieinwazyjne badanie, które ma ogromne znaczenie w ocenie zapalenia dróg oddechowych i skuteczności leczenia. W połączeniu z badaniem spirometrycznym stanowi jedno z najważniejszych narzędzi w diagnostyce chorób układu oddechowego i monitorowaniu stanu pacjenta w trakcie terapii.
Zapraszamy do naszej placówki. Niezależnie od tego, czy chcesz umówić wizytę, czy zadać pytanie, nasz zespół jest do Twojej dyspozycji. Aby zapewnić Państwu maksymalny komfort, udostępniamy dedykowane miejsca parkingowe w garażu podziemnym.
ul. Obrzeżna 5
02-691 Warszawa
tel: 22 32 91 300
Pn. – Pt 08:00 – 20:00
Sobota 08:00 – 16:00
